Stichting LEGIO rondt project XIS succesvol af

De afgelopen anderhalf jaar heeft Stichting LEGIO in opdracht van huisartsenkoepels LHV, InEen en NHG, een ontwerp gemaakt van een keurmerk voor eerstelijns informatiesystemen: het XIS Keurmerk. Met het keurmerk zien huisartsen in een oogopslag of hun systeem aan de belangrijkste eisen voldoet. Het voordeel voor leveranciers is dat het keurmerk de minimale eisen van de sector bundelt en inzichtelijk maakt. 

Het TUO (tijdelijke uitvoeringsorganisatie) XIS projectteam van LEGIO heeft de basis gelegd voor een duurzame uitvoerings- en beheerorganisatie (DUO XIS) met een reglement en beleidsafspraken en heeft het keurmerk een ‘gezicht’ gegeven met een logo en branding. Daarnaast zijn de eerste versies van normenkaders voor HIS’en en HAPIS’en ontwikkeld met normstellers, gebruikers en leveranciers van softwaresystemen in de huisartsensector. Nu de stuurgroep, bestaande uit vertegenwoordigers van de eerstelijns koepels, zorgverzekeraars en de Patiëntenfederatie Nederland, alle opgeleverde documenten heeft goedgekeurd, is het TUO XIS project succesvol afgerond en staat alles klaar voor duurzame uitvoering. Een mooie mijlpaal, vindt Eric Scheppink, lid van de raad van bestuur van het Nederlands Huisartsengenootschap (NHG) en bestuurslid van Stichting LEGIO: “De ontwikkeling van het XIS Keurmerk is van groot belang voor de huisartsensector en wordt door zorgverzekeraars nú al als voorbeeld gezien.” 

Logo XIS Keurmerk
"De ontwikkeling van het XIS Keurmerk is van groot belang voor de huisartsensector"
Eric Scheppink
NHG

Voorbeeld andere zorgsectoren

Peter Jansen, Informatiemanager bij Zorgverzekeraars Nederland, is het met Scheppink eens: “Mooi om te zien dat dit initiatief dat zijn oorsprong vond op de HIMSS Barcelona in 2018 nu daadwerkelijk tot een keurmerk heeft geleid voor onder meer HIS’en. De eerstelijnskoepels zijn wat dat betreft een voorbeeld voor andere sectoren in de zorg. Als zorgverzekeraars willen we net als bij dit keurmerk graag onze bijdrage leveren in andere sectoren die ook al interesse hebben getoond.” 
Het XIS Keurmerk komt nu in een belangrijke volgende fase waarin het daadwerkelijk in gebruik genomen wordt en naamsbekendheid moet opbouwen. Stichting LEGIO heeft voor de financiering van de duurzame beheer- en uitvoeringsorganisatie van het XIS Keurmerk subsidie aangevraagd bij het ministerie van VWS.  

Achtergrond XIS Keurmerk

Project TUO XIS is voortgekomen uit de roadmap van het gezamenlijke visiedocument Digitalisering Huisartsenzorg 2019 -2022 van InEen, LHV en NHG. In het document beschrijven de koepelorganisaties hoe de digitale infrastructuur huisartsen, huisartsenposten, zorggroepen en gezondheidscentra kan ondersteunen om de zorg te verbeteren. De conclusie: Om de kwaliteit van de huisartsenzorg de komende jaren van een hoog niveau te houden, moeten XIS’en naadloos aansluiten bij wat er kan en nodig is in de praktijk. En, om een XIS te kunnen kiezen dat voldoet aan de verwachtingen van de beroepsgroep, moet de kwaliteit van een systeem beter inzichtelijk worden. Stichting LEGIO kreeg vervolgens de opdracht om de fundamenten van een keurmerk op te zetten en is gevraagd om het keurmerk duurzaam in te richten.

VWS past beleidsregel voor subsidie OPEN aan

Het ministerie van VWS heeft de beleidsregel voor VIPP-programma OPEN aangepast. De aanpassing biedt een opening voor onderzoek naar een duurzame oplossing van de ontstane DVZA-problematiek. De koepels LHV, NHG en InEen hebben Stichting LEGIO gevraagd deze taak op zich te nemen. Ook is de deadline voor de activiteiten voor ontwikkelvragen twee (eAfspraak) en drie (zelfmetingen) voor ICT-leveranciers verschoven van 31 december 2021 naar 1 augustus 2022.

De VIPP-OPEN regeling is in 2019 vastgesteld op basis van standaarden en MedMij-afspraken die op dat moment beschikbaar waren. De regionale OPEN-coalities zijn op basis van de beleidsregel OPEN verplichtingen aangegaan. Door de invulling van de rol van de Dienstverlener Zorgaanbieder (DVZA) ontstonden unieke verbindingen tussen HIS-leveranciers en DVZA-leveranciers. Hierdoor is er geen vrije DVZA-keuze voor de huisarts, wat wel een MedMij principe zou zijn. Het ministerie van VWS erkent dat dit een onwenselijke situatie is en biedt met de aangepaste beleidsregel een opening om de problemen op een duurzame manier op te lossen.

Onderzoek en implementatie DVZA-problematiek

Stichting LEGIO is gevraagd om de DVZA-problematiek te onderzoeken en indien mogelijk oplossingen door te voeren. In de eerste fase onderzoeken we hoe een softwareaanpassing kan bijdragen aan blijvende interoperabiliteit. In de volgende fase zetten we de gekozen oplossingen om in concrete afspraken met leveranciers. Ook onderzoeken we de beheerskosten-situatie die door gebrek aan DVZA-keuze is ontstaan, brengen we potentiële oplossingen in kaart om deze beheerskosten te compenseren en voeren we deze indien mogelijk, in de volgende fase uit.

Gevolgen voor regionale coalities 

De belangrijkste wijziging voor de regionale coalities is de verschuiving van de deadline van de 95%-norm van ZAL-registraties van 30 augustus 2021 naar 30 september 2022. Naar verwachting zullen bijna alle regio’s deze nieuwe deadline halen. Voor regionale coalities die de oorspronkelijke deadline al hadden gehaald geldt overigens dat die prestatie blijft staan.  

Lees de officiële tekst van de nieuwe beleidsregel op de Staatscourant.

Handboek inkoop HIS, KIS en HAPIS verschenen

Bij de aanschaf van een nieuw HIS, KIS of HAPIS komt een hoop kijken en de meeste huisartsen- en regio-organisaties hebben nog weinig ervaring met zo’n inkooptraject. Om ze te ondersteunen bij dat proces, hebben de LHV en InEen het ‘Handboek inkoop zorginformatiesystemen voor de huisartsenzorg’ gemaakt. Stichting LEGIO heeft geholpen bij de inhoudelijke totstandkoming ervan en zorgt ervoor dat het handboek op basis van voortschrijdend inzicht en nieuwe ontwikkelingen actueel blijft.

Het handboek bevat onder meer uitleg van alle processtappen, praktische tips en modeldocumenten die de inkopende partij op de eigen situatie kan toepassen. Leden van InEen en LHV kunnen het handboek kostenloos downloaden.

Handboek inkoop zorginformatiesystemen voor de huisartsenzorg

OPEN krijgt meer tijd voor afronden PGO-aansluitingen

We zijn er bijna! De leveranciers, de regionale coalities van het OPEN-programma en MedMij zijn onverminderd hard bezig met het aansluiten van alle huisartspraktijken op het MedMij-netwerk. De oorspronkelijke deadline van 1 juli gaan we jammer genoeg net niet halen. Daarom zijn we blij dat het ministerie van VWS OPEN twee maanden extra tijd geeft: tot en met 31 augustus 2021. Daarmee bereiken we het gewenste doel: patiënten via een PGO inzage geven in hun gezondheidsgegevens bij de huisarts. Deze wijziging is woensdag 16 juni 2021 gepubliceerd in de Staatscourant. 

Wat zijn de gevolgen van de wijziging?
OPEN en Stichting LEGIO verwachten dat de introductie van de persoonlijke gezondheidsomgeving (PGO) bij de huisarts door deze wijziging geen vertraging zal oplopen. Het testen en opdoen van praktijkervaring met PGO’s in de praktijk is al begonnen. Op 1 juli 2021 zal een aanzienlijk deel van de Nederlandse huisartspraktijken staan ingeschreven op de MedMij-Zorgaanbiederslijst (ZAL). Zij zijn daarmee klaar voor uitwisseling met PGO’s. Alle 57 regionale coalities die het OPEN-programma uitvoeren en de betrokken leveranciers spannen zich hiervoor in. Met deze gecontroleerde introductie van het gebruik van PGO’s in de huisartsenpraktijk bevorderen we positieve eerste gebruikerservaringen van patiënten en huisartsen. Hiermee gaan we voor én na 1 juli gewoon door.

Waarom is extra tijd nodig?
De VIPP OPEN-subsidieregeling stelt als eis dat minimaal 95% van de huisartspraktijken aangesloten bij de regionale coalitie is ingeschreven op de ZAL. Hiervoor moet de praktijk onder andere een verwerkersovereenkomst afsluiten met één van de vijf DVZA-leveranciers die de koppeling van het huisartseninformatiesysteem met het MedMij-netwerk verzorgt. Het aanbieden van deze verwerkersovereenkomsten is later op gang gekomen dan voorzien. Deze vertraging is onder andere veroorzaakt door de COVID19-pandemie en door de aansluitingseisen van de nieuwe Toegangsverleningsservice (TVS) en de daaraan gekoppelde DigiD-audit.   

Let op: Voor de officiële tekst verwijzen wij u graag naar de aangepaste Beleidsregel. 

HIS-leveranciers realiseren uitwisseling huisartsgegevens met patiënt via PGO

Een drietal IT-leveranciers van huisartsinformatiesystemen (HIS’en) heeft uitwisseling van huisartsgegevens met patiënten via een persoonlijke gezondheidsomgeving (PGO) mogelijk gemaakt. Informatie die hiermee voor de patiënt inzichtelijk wordt is onder andere de afspraakhistorie, gestelde diagnoses, actuele medicatie en labwaarden.

De totstandbrenging stelt nu ongeveer 65% van alle huisartsenpraktijken in staat om patiënten ouder dan 16 jaar hun eigen gezondheidsgegevens op te laten halen. Naar schatting gaat het om ruim 9 miljoen patiënten in Nederland.

De leveranciers die de uitwisseling tot stand brachten zijn Pharmapartners (met HIS Medicom) en Promedico ICT BV (met HIS VDF en ASP). In november 2020 was Stichting FaMe-Net (met TransHIS) al gestart met een eerste realisatie bij drie huisartsenpraktijken in Nijmegen. LSP+ en HINQ waren als DVZA betrokken bij de realisatie. DVZA staat voor Dienstverleners Zorgaanbieder. Naast de DVZA’s en HIS’en namen er vijf PGO’s deel aan de gecontroleerde livegangen. Naar verwachting volgen de overige leveranciers van HIS’en zo snel mogelijk, in de eerste helft van 2021.

Het beschikbaar stellen van huisartsgegevens is onderdeel van het programma VIPP OPEN. Met VIPP OPEN is eerst online inzage in het medisch dossier via een patiëntenportaal mogelijk gemaakt. Daar wordt nu de mogelijkheid van een PGO aan toegevoegd. Via een zelfgekozen website of app verzamelen en beheren patiënten hun medische gegevens van verschillende zorgverleners. Hiermee krijgen patiënten steeds meer regie over hun eigen zorgproces. De ambities zijn onder andere om patiënten in ons land structureel inzicht te bieden in brieven van medisch specialisten en verwijsbrieven en het sturen van zelfmetingen en antwoorden op vragenlijsten mogelijk te maken.

Eerste patiënten kunnen nu ook verwijsbrieven en verslagen ophalen in PGO

Patiënten in de regio Nijmegen en Uden kunnen sinds 15 maart belangrijke documenten ophalen in een zelfgekozen persoonlijke gezondheidsomgeving (PGO). Het gaat om verwijsbrieven, radiologie verslagen en brieven van medisch specialisten aan een huisarts. Er wordt gebruik gemaakt van de MedMij informatiestandaard PDF/A. 

Met deze mogelijkheid zijn patiënten nu in staat hun dossier verder aan te vullen zodat ze nog meer regie krijgen over hun eigen zorgproces. Eind vorig jaar hadden patiënten in de regio Nijmegen ook al een primeur na succesvolle praktijkproeven voor de uitwisseling van huisartsgegevens. Leveranciers TransHis en ChipSoft integreren de nieuwe functionaliteit als eerste in hun huisartsinformatiesystemen.

De functionaliteit werd succesvol getest door OPEN-Mij, een initiatief van VIPP OPEN. Hierin is samen met VZVZ op gecontroleerde wijze beproefd of de uitwisseling van huisartsgegevens tussen het huisartsinformatiesysteem (HIS) en een PGO correct werkt en geschikt is voor grootschalig gebruik. In februari en maart 2021 zijn de gecontroleerde livegangen met TransHis, ChipSoft en enkele PGO’s uitgevoerd om zodoende eventuele technische issues te verhelpen. Nu ook deze testen succesvol zijn afgerond, worden tijdens het gebruik de ervaringen van patiënten en zorgverleners verzameld.

De TransHis livegang vond plaats bij huisartspraktijk UGC Heyendael in Nijmegen. Ook bij de Transhis huisartspraktijken Oosterhout en Thermion Lent wordt op korte termijn gestart met de uitwisseling van PDF/A documenten in de praktijk. De ChipSoft livegang van documenten vond plaats bij Medipark Uden. In totaal zijn er drie PGO’s betrokken.

Een deelnemende patiënt geeft aan erg enthousiast te zijn over de inzage van PDF/A documenten in een PGO: “Omdat ik graag eigen regie heb over mijn persoonlijke gezondheid vind ik het prettig om de documenten die daarbij horen zoals brieven van huisarts en specialisten, laboratoriumonderzoeken en resultaten van metingen over een langere periode in een veilige omgeving te kunnen inzien. Voor mij was dat de belangrijkste reden om met de test mee te doen. Een eigen ruimte in een digitale gezondheidsomgeving langs de weg van mijn DigID heb ik als een belangrijke toegevoegde waarde ervaren die aansluit op hoe ik zelf met mijn gezondheid omga.” – Liesbeth Rutjes

Na de succesvolle implementatie in de regio Nijmegen en Uden is een landelijke uitrol de volgende stap. De HIS-leveranciers zijn eind vorig jaar gekwalificeerd voor de PDF/A documenten. De informatiestandaard PDF/A staat voor Portable Document Format Archivable. Het is een speciale variant van het gewone PDF die specifiek ontwikkeld is voor lange termijn archivering.  Gebruik van deze standaard betekent in dit verband een primeur binnen de huisartsenpraktijken.

OPEN ontwikkelagenda 2021

Dit jaar staan voor de opdracht OPEN ontwikkelvraag 2 (diensten) en ontwikkelvraag 3 (zelfmeting) centraal. Beide ontwikkelvragen betreffen zowel PGO als portaal, waarbij de diensten via een portaal meer functionaliteiten betreft.

Continue reading

Voorbereiding ontwikkelvraag 2 en 3

Vanaf augustus beginnen de voorbereidingen voor ontwikkelvraag 2 en 3. De eerste stap is het verder verdiepen van de ICT-basiseisen voor deze ontwikkelvragen. We gaan hier ook de leveranciers bij betrekken. Deze review vindt plaats in september. Vervolgens worden in oktober de nadere overeenkomsten opgesteld en afgesloten met leveranciers.  

Ontwikkelvraag 2 is het mogelijk maken dat (onderdelen van) de patiëntgegevens kunnen worden gebruikt bij de consultvoorbereiding, het online maken van een afspraak, het online aanvragen van een herhaalrecept en het uitvoeren van een eConsult.  

Ontwikkelvraag 3 is het mogelijk maken dat informatie vanuit de patiënt (bijvoorbeeld: zelfmeetgegevens en de antwoorden op consultvoorbereidings-vragen) op een gebruikersvriendelijke en overzichtelijke manier door de huisarts kan worden ontvangen, beoordeeld en opgeslagen in het H-EPD.